1 · Μήκος
| Μονάδα SI | μέτρο (m). Υποπολλαπλάσια: cm (10⁻²), mm (10⁻³). Πολλαπλάσια: km (10³). |
|---|---|
| Όργανα | Μετροταινία, χάρακας, παχύμετρο. |
| Γιατί πολλαπλές μετρήσεις | Κάθε μέτρηση έχει σφάλμα. Πολλές μετρήσεις περιορίζουν το τυχαίο σφάλμα. |
| Μέση τιμή | (L₁ + L₂ + L₃ + … + Lₙ) / n — άθροισμα των μετρήσεων διά το πλήθος τους. |
| Παράδειγμα | Μετρήσεις: 12,3 — 12,4 — 12,5 cm. Μέση τιμή = (12,3 + 12,4 + 12,5)/3 = 12,4 cm. |
2 · Χρόνος
| Μονάδα SI | δευτερόλεπτο (s). Πολλαπλάσια: min (60 s), h (3600 s). |
|---|---|
| Όργανα | Χρονόμετρο (μηχανικό/ψηφιακό), ρολόι, εκκρεμές. |
| Ακρίβεια | Η μικρότερη υποδιαίρεση του οργάνου. Ψηφιακό 0,01 s είναι πιο ακριβές από μηχανικό 0,1 s. |
| Σφάλμα χρήστη | Καθυστέρηση αντίδρασης — το ξεκίνημα/σταμάτημα του χρονομέτρου με το χέρι έχει ~0,2 s σφάλμα. |
| Επανάληψη | Πολλές μετρήσεις + μέση τιμή = μικρότερο τυχαίο σφάλμα. |
3 · Μάζα
| Μονάδα SI | χιλιόγραμμο (kg). Υποπολλαπλάσιο: g (10⁻³ kg). |
|---|---|
| Όργανα | Ζυγός ισοζυγίου (δύο σκάλες) · ηλεκτρονικός ζυγός. |
| Διαφορά μάζας / βάρους | Μάζα = ποσότητα ύλης (kg). Βάρος = δύναμη βαρύτητας (N). Μένει η μάζα παντού, το βάρος αλλάζει με τη βαρύτητα. |
| Διαγράμματα | Άξονας x → ανεξάρτητη μεταβλητή (π.χ. χρόνος, μήκος) · άξονας y → εξαρτημένη (π.χ. μάζα). Σημεία → γραμμή τάσης. |
| Πώς διαβάζω | 1) Τίτλος. 2) Μονάδες αξόνων. 3) Κλίμακα. 4) Σχήμα γραμμής (αύξουσα/φθίνουσα/σταθερή). |
4 · Θερμοκρασία
| Μονάδες | Βαθμοί Κελσίου (°C) · στο SI χρησιμοποιείται και το Κέλβιν (K): K = °C + 273,15. |
|---|---|
| Όργανα | Θερμόμετρο υγρού (υδραργύρου / οινοπνεύματος), ψηφιακό θερμόμετρο. |
| Βαθμονόμηση | Διαδικασία ορισμού σημείων αναφοράς. Στην κλίμακα Κελσίου:
• 0 °C = θερμοκρασία τήγματος του πάγου (πάγος + νερό σε ισορροπία). • 100 °C = θερμοκρασία βρασμού του νερού στην ατμοσφαιρική πίεση. |
| Γιατί βαθμονόμηση | Για να εξασφαλίσουμε ότι όλα τα θερμόμετρα δείχνουν την ίδια τιμή στις ίδιες συνθήκες. |
5 · Θερμική ισορροπία
| Ορισμός | Δύο σώματα βρίσκονται σε θερμική ισορροπία όταν έχουν την ίδια θερμοκρασία. |
|---|---|
| Ροή θερμότητας | Όταν δύο σώματα διαφορετικής θερμοκρασίας έρθουν σε επαφή, η θερμότητα ρέει από το θερμότερο στο ψυχρότερο — ποτέ το αντίστροφο από μόνη της. |
| Τέλος της διαδικασίας | Η ροή σταματά όταν οι δύο θερμοκρασίες εξισωθούν → θερμική ισορροπία. |
| Παράδειγμα | Ζεστός καφές σε κρύο δωμάτιο. Ο καφές χάνει θερμότητα, το δωμάτιο κερδίζει λίγη. Τελικά: ίδια θερμοκρασία = θερμοκρασία δωματίου. |
| Σημαντικό | Η θερμότητα (Q) είναι ενέργεια που μεταφέρεται. Η θερμοκρασία (T) είναι μέτρο της κινητικής ενέργειας των σωματιδίων. |
Στρατηγική: Πρώτα διάβασε όλες τις 9 ερωτήσεις. Μετά απάντησε τις 4 πρώτες (υποχρεωτικές). Από τις 5-9, διάλεξε τις 2 που ξέρεις πιο σίγουρα. Δεν χάνεις βαθμούς αν δεν απαντήσεις τις άλλες 3 — αλλά χάνεις χρόνο.
Έμφαση: Το 1ο θέμα είναι σχεδόν σίγουρα πείραμα. Στην ύλη υπάρχουν 4 πειράματα (μήκος, χρόνος, μάζα, θερμοκρασία) — διάβασε τη διαδικασία τους.